Ga naar hoofdinhoud
CYBERSECURITY

Wat is de Cyberbeveiligingswet?

De Cyberbeveiligingswet is de Nederlandse uitwerking van de Europese NIS2-richtlijn. De wet legt organisaties in vitale en belangrijke sectoren een zorgplicht, een meldplicht en een verantwoordelijkheid voor hun toeleveringsketen op. Zij geldt sinds 15 augustus 2026 en kende geen overgangstermijn. Daarmee is de partij die uw AI bouwt onderdeel geworden van uw eigen bewijslast.

In werking sinds 15 augustus 2026 Ketenplicht en AI 8 min leestijd

De Cyberbeveiligingswet zet Richtlijn (EU) 2022/2555, bekend als NIS2, om in Nederlands recht. Waar de voorganger zich op een kleine groep vitale aanbieders richtte, raakt deze wet een veel bredere groep organisaties in achttien sectoren. Het uitgangspunt is niet een lijst maatregelen maar een zorgplicht: u beoordeelt zelf de risico’s voor uw dienstverlening en neemt passende maatregelen, en u moet kunnen aantonen dat u dat heeft gedaan. Expliciet onderdeel van die zorgplicht is de beveiliging van uw toeleveringsketen, dus ook van uw ICT- en AI-leveranciers.

Laatst bijgewerkt: 16 november 2026. De wet is in werking sinds 15 augustus 2026, samen met het Cyberbeveiligingsbesluit.

15-08
in werking sinds 2026, zonder uitstel
18
sectoren vallen onder de wet
24u
voor de eerste melding na constatering
0
maanden overgangstermijn bij invoering

Bron: Cyberbeveiligingswet, Staatsblad 2026, 187, in werking getreden op 15 augustus 2026; sectorindeling uit de bijlagen I en II van Richtlijn (EU) 2022/2555; meldtermijnen uit artikel 23 van die richtlijn.

SCOPE

Voor wie geldt de Cyberbeveiligingswet?

De wet werkt met twee categorieën, bepaald door sector en omvang. Daarnaast is er een derde groep die de wet niet noemt maar die er wel door geraakt wordt. Juist in die derde groep zitten de meeste AI-bouwers.

Essentiële entiteit

De zwaarste categorie: onder meer energie, drinkwater, vervoer, bankwezen, zorg en digitale infrastructuur, vanaf de grotere bedrijfsomvang. Hier geldt actief toezicht, dus de toezichthouder kan ook zonder aanleiding bij u langskomen en om bewijs vragen.

Belangrijke entiteit

Dezelfde zorgplicht en dezelfde meldplicht, maar met toezicht achteraf: er wordt gekeken als er een aanleiding is, bijvoorbeeld een incident of een signaal. Hieronder vallen onder andere post en koeriers, afvalbeheer, levensmiddelen, industrie en digitale aanbieders.

Buiten de scope, binnen de keten

Uw leveranciers zijn vaak te klein om zelf onder de wet te vallen. Dat ontslaat u niet van uw plicht om hun risico’s te beheersen. Het bureau dat uw AI-agent bouwt valt dus meestal buiten de wet, terwijl de verantwoording ervoor volledig bij u ligt.

Of uw organisatie onder de wet valt en in welke categorie, hangt af van sector, omvang en soms van een aanwijzing. Dat is een juridische vraag en geen uitkomst van een rekenregel.

KETENPLICHT

Waar de ketenplicht in de praktijk knelt

De wet kijkt naar u, niet naar uw leveranciers. Uw inkoop- en beveiligingsdossier is daardoor zo sterk als de leverancier die u het slechtst kunt onderbouwen.

TOEZICHTHOUDER Uw organisatie essentiële of belangrijke entiteit zorgplicht, meldplicht, ketenplicht Cloudleverancier dossier aanwezig Softwareleverancier dossier aanwezig Beheerpartij dossier aanwezig ? AI-bouwer geen dossier De toezichthouder spreekt u aan, niet uw leverancier. Het zwakste dossier bepaalt uw positie.
VERPLICHTINGEN

Wat de wet concreet van u vraagt

Vier blokken, waarvan het derde en het vierde in de praktijk het vaakst worden onderschat.

1

Zorgplicht: zelf beoordelen en vastleggen

U maakt een risicobeoordeling voor uw eigen dienstverlening en neemt daarop passende maatregelen. De wet schrijft geen vaste maatregelenlijst voor, maar noemt wel de onderwerpen: risicobeheer, incidentbehandeling, continuïteit en back-ups, toegangsbeveiliging, versleuteling, bewustwording en het testen van de effectiviteit. Omdat u zelf de afweging maakt, is de vastlegging het bewijs.

2

Meldplicht: 24 uur, 72 uur, een maand

Bij een significant incident stuurt u binnen 24 uur na constatering een vroegtijdige waarschuwing, binnen 72 uur een onderbouwde melding en binnen een maand een eindrapportage. Daarnaast kan een melding aan de getroffen afnemers nodig zijn. De klok start bij constatering, dus niet bij het moment dat duidelijk is wat er precies is gebeurd.

3

Ketenbeveiliging: uw leveranciers zijn uw risico

De beveiliging van de toeleveringsketen is een expliciet onderdeel van de zorgplicht. U beoordeelt de kwaliteit van uw leveranciers en legt afspraken vast, inclusief de onderaannemers die zij inschakelen. Bij AI-oplossingen is dat zelden één partij: er zit een modelleverancier, een hostingpartij en vaak een bouwer tussen.

4

Bestuursverantwoordelijkheid

Het bestuur keurt de maatregelen goed, ziet toe op de uitvoering en moet zich op dit onderwerp laten bijspijkeren. Dat maakt cyberbeveiliging een bestuursonderwerp met een eigen agendapunt in plaats van een IT-onderwerp. Het is iets anders dan persoonlijke aansprakelijkheid in juridische zin, en dat verschil wordt in de markt vaak te stevig aangezet.

Bron: Richtlijn (EU) 2022/2555, artikelen 20 tot en met 23, zoals uitgewerkt in de Cyberbeveiligingswet en het Cyberbeveiligingsbesluit.

AI IN DE KETEN

Waarom AI-projecten hier het zwakke punt zijn

Niet omdat AI onveilig is, maar omdat AI-projecten zijn ontstaan op een plek waar de normale inkoopcontrole niet langs komt.

Buiten de inkoop om begonnen

Veel AI-toepassingen zijn gestart als proef, op een afdelingsbudget en zonder leveranciersbeoordeling. Daarna zijn ze blijven staan. In uw dossier bestaat die leverancier dan nauwelijks, terwijl hij in de praktijk bij echte data zit.

Meer schakels dan het lijkt

Achter één AI-functie zitten vaak een modelaanbieder, een hostingpartij, een vectoropslag en een bouwer. Een leveranciersbeoordeling die alleen de bouwer noemt, dekt de keten niet. De vraag is per schakel: waar staat de data en wie kan erbij.

Toegang die niet dichtgaat

Een proef die stil is doorgegaan houdt vaak nog toegangssleutels, API-tokens en een beheerdersaccount. Dat is precies het soort openstaande toegang waar de zorgplicht over gaat, en het is het makkelijkste om op te ruimen zodra het in kaart staat.

ONZE POSITIE

Wat wij in uw dossier meeleveren

Wij bouwen AI-oplossingen en leveren het leveranciersdossier erbij. U hoeft ons dus niet achteraf te beoordelen, want het bewijsmateriaal zit in de oplevering.

1

Een geaccrediteerd certificaat, zelf te controleren

W69 AI Consultancy is ISO/IEC 27001:2022 gecertificeerd, certificaatnummer IQ002141S0926WAC, afgegeven op 14 september 2026 en geldig tot 13 september 2029. De scope is AI-advies en implementatieconsultancy. U kunt de status onafhankelijk nalopen in IAF CertSearch, zonder account. Zie de certificeringspagina.

2

Een vastgelegde toegangsinrichting

Wie bij welke data kan, op welke grond, en hoe die toegang weer dichtgaat als de opdracht klaar is. Inclusief de onderaannemers die wij inschakelen en de regio waar de data staat, zodat uw eigen beoordeling niet bij ons ophoudt.

3

Een incidentafspraak die op uw termijnen past

U moet binnen 24 uur een eerste melding kunnen doen. Dat haalt u alleen als uw leverancier u snel genoeg informeert, dus leggen wij in de opdrachtvoorwaarden vast binnen welke termijn u van ons hoort en wat u dan krijgt.

4

De AI Act in hetzelfde dossier

Dezelfde oplossing raakt vaak twee kaders: de Cyberbeveiligingswet en de AI Act. Wij leveren de documentatie zo aan dat u die aan beide kanten kunt gebruiken, in plaats van twee keer hetzelfde uit te zoeken. Lees over de AI Act.

EERLIJK OVER DE GRENZEN

Wat wij niet beweren

In dit onderwerp wordt veel geclaimd dat bij navraag niet standhoudt. Vier dingen die u van ons niet zult horen.

×

“Onze software is NIS2-compliant”

Dat kan niet. De wet verplicht organisaties, niet producten. Er is geen keurmerk dat een AI-oplossing NIS2-compliant maakt. Wie het aanbiedt, verkoopt een claim die de wet niet kent.

×

“Met ISO 27001 voldoet u aan de wet”

De Cyberbeveiligingswet wijst geen norm aan als bewijs van naleving. Ons certificaat maakt uw beoordeling van ons aantoonbaar en een stuk korter. Het vervangt die beoordeling niet, en het zegt niets over uw eigen zorgplicht.

×

“Uw bestuurders zijn persoonlijk aansprakelijk”

Het bestuur heeft een eigen zorgplicht en een opleidingsverplichting, en toezicht kan zich op bestuursniveau richten. Dat is streng genoeg om serieus te nemen. Het als persoonlijke aansprakelijkheid verkopen gaat verder dan de wet zegt.

×

“Wij zeggen u of u onder de wet valt”

Dat is een juridische vraag, voor uw jurist of uw toezichthouder. Wij zijn ook niet ISO 42001 gecertificeerd; dat traject loopt en zodra het er is staat het op deze site. Wat wij wel doen is de techniek en de documentatie aantoonbaar op orde brengen.

VEELGESTELDE VRAGEN

Veelgestelde vragen over de Cyberbeveiligingswet

Ja. De Cyberbeveiligingswet is op 15 augustus 2026 in werking getreden, samen met het Cyberbeveiligingsbesluit en de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten. Er was geen overgangstermijn, dus de verplichtingen gelden vanaf dat moment. De oude Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen is daarmee ingetrokken.

Meestal niet. Kleine bureaus en zelfstandigen blijven zelf vaak onder de drempels van de wet. De zorgplicht voor de toeleveringsketen blijft wel bij de opdrachtgever liggen. U moet die leverancier dus kunnen verantwoorden, ook als de wet niet rechtstreeks op hem van toepassing is. Precies dat verschil wordt bij AI-projecten vaak over het hoofd gezien.

Nee. De wet eist geen certificaat van uw leveranciers en wijst geen norm aan als bewijs van naleving. In de praktijk vraagt inkoop er wel om, omdat een geaccrediteerd certificaat de snelste manier is om een leveranciersbeoordeling te onderbouwen. Een certificaat vervangt uw eigen beoordeling niet, het verkort hem.

Nee. De Cyberbeveiligingswet legt verplichtingen op aan organisaties, niet aan producten. Er bestaat geen keurmerk dat een AI-oplossing of een stuk software NIS2-compliant maakt. Een leverancier die dat aanbiedt, verkoopt een claim die de wet niet kent. Wat wel bestaat is aantoonbare beheersing bij de leverancier zelf, bijvoorbeeld via ISO 27001, en een contract dat op uw meldtermijnen is aangesloten.

De NIS2-richtlijn werkt met drie stappen: een vroegtijdige waarschuwing binnen 24 uur na constatering, een onderbouwde incidentmelding binnen 72 uur en een eindrapportage binnen een maand. Die termijnen haalt u alleen als uw leveranciers contractueel verplicht zijn u snel genoeg te informeren, want de klok begint te lopen bij constatering en niet bij de schuldvraag.

Het bestuur moet de beheersmaatregelen goedkeuren en toezien op de uitvoering, en moet zich op dit onderwerp laten bijspijkeren. Toezicht kan zich daarom ook op bestuursniveau richten. Dat is strenger dan veel organisaties denken en het is iets anders dan persoonlijke aansprakelijkheid in juridische zin. Wat in uw situatie precies geldt, is een vraag voor uw jurist.

Deze pagina geeft algemene informatie en is geen juridisch advies. Laatst bijgewerkt op 16 november 2026.

VOLGENDE STAP

Begin bij de lijst, niet bij het beleidsstuk

In een gesprek van een uur lopen we langs de AI-tools en bouwers die in uw keten zitten, en benoemen we welke daarvan u vandaag niet kunt verantwoorden. Daarna weet u waar het dossier echt dun is.

GERELATEERD

Verder lezen

Home Diensten AI Scan Sectoren WhatsApp